Skrzypce – instrument o tysiącletniej historii

Skrzypce to instrument strunowy, najmniejszy z grupy instrumentów smyczkowych. Kształt skrzypiec nie zmienił się zbytnio aż od epoki baroku, choć na przestrzeni wieków eksperymentowano z różnymi rodzajami lakieru, rozmiarami wcięć i pudła rezonansowego.

W przeciwieństwie do np. gitary, podstrunnica skrzypiec jest bezprogowa, co z jednej strony pozwala muzykowi na wydobywanie bardziej płynnych dźwięków i przejść między nimi, a z drugiej jednak znacznie podnosi poziom trudności gry.

Struny skrzypiec wykonane są głównie z nylonu z metalową owijką, ewentualnie z różnych stopów metalu, w zależności od tego, jaki dźwięk zamierza się osiągnąć. Dawniej jednak, struny skrzypiec wykonywano z preparowanych jelit zwierzęcych.

Smyczek z kolei to drewniany pręt wykonany z drewna fernambukowego (egzotyczny gatunek drewna pozyskiwanego z brezylki ciernistej, drzewa występującego głównie w Ameryce Środkowej i Brazylii). Na owy drewniany pręt naciąga się naturalne włosie z końskiego ogona.

Pierwsze podręczniki do gry na skrzypcach pojawiły się już w XVII wieku.

Co ciekawe, część naukowców uważa, że pierwsze instrumenty przypominające dzisiejsze skrzypce pojawiły się już w XI wieku na terenach… Polski. Jako dowody na poparcie tej tezy wskazuje się instrumenty znalezione podczas wykopalisk archeologicznych. Za bezpośredniego przodka używanych dziś skrzypiec uznaje się natomiast czterostrunowy instrument o wiele mówiącej nazwie „polskie skrzypce”, z XV-XVI wieku.

Do najbardziej znanych producentów skrzypiec należy Antonio Stradivari. Ten włoski lutnik, żyjący na przełomie XVII i XVIII wieku zbudował ponad 1 tys. instrumentów, a te, które zachowały się do dziś, osiągają niebotyczne ceny na aukcjach, dochodzące nawet to miliona funtów brytyjskich.

Na ziemiach polskich rody Grobliczów i Dankwartów miały największy wpływ na rozwój tzw. polskiej szkoły lutniczej, już od XVI wieku. Z kolei w dwudziestoleciu międzywojennym, Antoni Hybel wynalazł kształt skrzypiec ułatwiający grę na tym instrumencie, który nazwano „polskimi skrzypcami z duszą skrzydlatą”.

Powrót do góry